TYMM ders planı nasıl hazırlanır? Maarif Modeli'ne uygun günlük ders planı

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin (TYMM) ne olduğunu anlamak bir şey, sınıfta uygulayabileceğiniz bir günlük ders planına dökmek başka bir şey. Pek çok öğretmen şu soruyu soruyor: “Tamam, yetkin ve erdemli insan, öğrenme çıktıları, programlar arası bileşenler… Bunlar bir günlük ders planının içine nasıl giriyor?”

Bu yazıda TYMM uyumlu bir günlük ders planının yapı taşlarını ve hazırlık sürecini dört adımda özetliyoruz.

(TYMM’nin ne olduğunu, yetkin ve erdemli insan profilini ve öğrenme çıktıları çerçevesini henüz okumadıysanız önce buradan başlayın: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) nedir?)

TYMM günlük ders planında neler var?

Eski plan şablonu çoğu öğretmenin zihninde şöyleydi: kazanım yaz, konuyu yaz, etkinlikleri yaz, ölçme aracını yaz, biter. TYMM bu yapıyı kökten değiştirdi.

Yeni planda artık şunlar var:

Eski planda	TYMM planında
Kazanım	Öğrenme çıktısı + ilgili beceriler
Konu	İçerik çerçevesi + disiplinler arası bağlantı
Etkinlikler	Öğrenme-öğretme uygulamaları + öğretim yöntemleri
Ölçme	Öğrenme kanıtları (çoklu kaynak)
(Yoktu)	Ön değerlendirme süreci
(Yoktu)	Köprü kurma
(Yoktu)	Programlar arası bileşenler (SDÖ, değerler, okuryazarlık)
(Yoktu)	Farklılaştırma (zenginleştirme + destekleme)
(Yoktu)	Temel kabuller

Madlen’in Maarif Günlük Ders Planı aracı, bu yapıyı dört adımlı bir akışa böler: Temel Bilgiler, TYMM, Öğrenme Yöntemleri, Ek Bilgiler.

Adım 1: Temel Bilgiler

İlk adımda planın iskelet bilgileri seçilir: sınıf düzeyi, ders ve çıktı dili. Seçim yapıldığı anda sistem, MEB öğretim programındaki o sınıfa ait üniteleri ve resmî öğrenme çıktılarını otomatik getirir. Öğretmen ilgili üniteyi açar, dersine alacağı çıktıları işaretler. Listede olmayan bir çıktı eklemek isterse “Özel Öğrenme Çıktısı Ekle” alanını kullanabilir.

Çıktı seçiminin üç altın kuralı var: tek derste ulaşılabilir olmalı, öğrencinin mevcut bilgi düzeyiyle uyumlu olmalı, ölçülebilir ve gözlemlenebilir olmalı. 40 dakikalık bir derse üç-dört çıktı sıkıştırmak yerine, bir veya iki çıktıya odaklanmak daha gerçekçi sonuç verir.

Adım 2: TYMM bileşenleri

İkinci adım planın en yoğun kısmı. TYMM’nin yapı taşlarının tamamı burada bir araya gelir. Madlen, seçilen öğrenme çıktılarına bağlı olarak MEB öğretim programındaki bütün ilişkili bileşenleri otomatik doldurur. Öğretmenin işi, sınıfına uymayanı çıkarmak veya gerekirse eklemek.

Bu adımda gelen bileşenler:

Alan Becerileri ve Beceriler Arası İlişkiler: Çıktının dayandığı branş ve genel beceriler.
Anahtar Kavramlar: Derste açıklanacak temel terimler.
Değerler: Erdem-değer-eylem çerçevesinden konuya en uygun değerler.
Eğilimler: Merak, empati, analitik düşünme gibi öğrenmeye dair tutumlar.
Disiplinler Arası İlişkiler: Konunun diğer derslerle bağlantısı.
Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri ve Okuryazarlık Becerileri: Programlar arası bileşenler.
İçerik Çerçevesi: Konunun alt başlıkları.
Kavramsal Beceriler: Sorgulama, problem çözme gibi üst düzey bilişsel beceriler.
Temel Kabuller: Öğrencinin neyi bildiğini varsayıyoruz.
Ön Değerlendirme Süreci: Bu varsayımları nasıl test edeceğiz.
Köprü Kurma: Yeni konu önceki bilgilerle ve günlük hayatla nasıl bağlanacak.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları: Dersin etkinlik akışı.
Zenginleştirme ve Destekleme: Farklılaştırma stratejileri.
Öğrenme Kanıtlarının Ölçülmesi: Çoklu kaynaktan değerlendirme yöntemleri.

Bu bileşenlerin tamamı plan üzerinde görünür. Her birinin her derste aynı yoğunlukta işlenmesi gerekmez, ama planın iskeleti onlardır.

Adım 3: Öğrenme Yöntemleri

Üçüncü adımda dersin pedagojik yaklaşımı belirlenir. İki seçim yapılır:

Öğretim yöntemi (en fazla üç): Anlatım, iş birlikli öğrenme, grup tartışması, tüm sınıf tartışma, aktif öğrenme, deney yaparak öğrenme. Yeni konu girişi yapan bir derste anlatım + iş birlikli öğrenme kombinasyonu işe yararken, pekiştirme dersinde grup tartışması + aktif öğrenme daha uygun olur.

Öğretim yaklaşımı: Öğretmen merkezliden öğrenci merkezliye uzanan bir slider üzerinde tercih yapılır. TYMM öğrencinin aktif rolünü vurgular ama her ders %100 öğrenci merkezli olmak zorunda değildir. Yeni konuda dengeli (50), pekiştirmede öğrenci merkezli (75) makul tercihler.

Adım 4: Ek Düzenlemeler

Dördüncü adım opsiyonel ama planı zenginleştirir. Beş alt başlık var: farklılaştırma (sınıfa özel ek strateji), teknoloji entegrasyonu, yapay zeka entegrasyonu, eğlenceli aktiviteler, ek talimatlar.

Yapay zeka entegrasyonu planlandığında YAZEK Etik Beyan Formu’nun doldurulması zorunlu hale gelir. Detayları için: YAZEK nedir? MEB Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Beyan Sistemi rehberi

Süreç ne kadar zaman alır?

TYMM’nin yapı taşlarını sıfırdan elle planlamak yaklaşık 45-60 dakika alır. Bir öğretmen haftada ortalama 20-25 ders saati girer; bu da haftalık 15-20 saatlik bir planlama yüküne karşılık gelir.

Madlen’in dört adımlı akışı ile aynı kapsamda bir plan ortalama 3-5 dakikada hazırlanır. Öğrenme çıktıları seçilir, sistemin getirdiği TYMM bileşenleri gözden geçirilir, sınıfa uymayan çıkarılır, öğretim yöntemi belirlenir, plan hazır. Çıktı doğrudan yazdırılabilir, PDF olarak indirilebilir veya üzerinde düzenleme yapılabilir.

Maarif Günlük Ders Planı’nı denemek için: teacher.madlen.io